Oj, jaki DOBRY film! Rushmore.

źródło: frenchtoastsunday

źródło: frenchtoastsunday

Do pisania tego wpisu zbieram się od dwóch lat. Może dlatego, że jest to jeden z moich ulubionych filmów i za każdym razem, kiedy zabieram się do recenzji mam wymówkę do kolejnego seansu… A może dlatego, że mam do niego stosunek bardzo sentymentalny — częściowo dlatego, że dzieje się w mieście w którym spędziłam część dzieciństwa i to wtedy, kiedy tam mieszkałam, a poza tym ryby i akwarium grają w nim ważną rolę — im co bliższe, tym trudniej o tym pisać tak publicznie? Nie wiem.

Jest to drugi pełnometrażowy film Wesa Andersona, jego pierwsza współpraca z Billem Murrayam i debiut filmowy Jasona Schwartzmana. Ponadto świetna ścieżka dźwiękowa.

Soundtrack do czytania: 

Czytaj dalej

DOBRA komedia sprzed lat: Clue

clue-movie-postermoeatthemovies

 

Clue

USA 1985

reż. Jonathan Lynn, scen. Jonathan Lynn i John Landis

wyk. Tim Curry, Madeline Kahn, Eileen Brennan i inni.

Współautor niedawno wspomniał o filmach widzianych (niezależnie od ich „dobroci” czy też „stopnia ulubioności”) najwięcej razy. Poruszył też temat wielokrotnego oglądania czy czytania różnych dzieł, w której to kwestii nasze podejścia drastycznie się różnią. Słoń ulubioną książkę czytał dwa razy (phi! co to jest!), ja nawet nie wiem ile razy czytałam moją „ulubioną dwudziestkę”, choć co roku do listy przeczytanych książek przybywa mi co najmniej paręnaście nowych pozycji, mam książki, które czytam lub podczytuję naokrągło, a w drastycznych przypadkach jestem już na którymś zaczytywanym na śmierć wydaniu (patrz: „Duma i Uprzedzenie”, zbiór opowiadań Stanleya Weinbauma, „Przygody Sherlocka Holmesa”, „Dzieci z Bullerbyn”)

tumblr_mic1nimV7k1r1ad86o1_500

Tak samo jest z filmami. Jeśli jestem szczęśliwą posiadaczką jakiegoś filmu, który mi wyjątkowo przypadnie do gustu — zaoglądam aż do znudzenia (najchętniej do jedzenia). Tak więc nie wiem, czy więcej razy widziałam Tajemniczy Ogród, Zabity na Śmierć, Perswazje, czy „Rozważną i Romantyczną” Emmy Thompson (dlaczego o tym jeszcze nie napisałam?), czy niektóre odcinki „Przystanku Alaska”. Jest jednak coś, co łączy nawet tak skrajne jak moje i Współautora gusta wielokrotnego oglądania: oboje lubimy pełne „celebrytów” filmy o dziwnych imprezach. U Współautora jest to przerażający Projekt X, w moim przypadku są to starsze dzieła i trochę inne imprezy: Zabity na Śmierć (1976) i Clue (1985).

Czytaj dalej

DOBRY film na ćwierćwiecze wolności: PSY

Za: 1-fwcdn-pl

Za: 1-fwcdn-pl

„Psy”

Polska, 1992

reż. i scen. Władysław Pasikowski

wyst. Bogusław Linda, Marek Kondrat

Tak jak obiecywałem jakiś czas temu, 4 czerwca 2014 r., 25 rocznica przeprowadzenia uzgodnionych w wyników rozmów przy Okrągłym Stole tzw. wyborów kontraktowych, jest doskonałą okazją by przypomnieć jeden z najciekawszych polskich filmów lat 90. Film absolutnie kultowy (zarówno w moim, politologicznym kręgu znajomych, jak i wśród fanów polskiej kinematografii), największy sukces kasowy tamtej dekady, a moim skromnym zdaniem — jedna z najlepszych polskich produkcji ostatniego ćwierćwiecza. Przypomnieć chcę „Psy” właśnie dzisiaj, gdyż obraz Pasikowskiego doskonale uchwytuje klimat tamtej epoki, jego szarość, brud i niepewność. Historia byłego ubeka, Franza Maurera, oglądana po latach nie traci uroku, a wręcz przeciwnie — zyskuje, stając się przypomnieniem, że w tamtym szalonym okresie, kiedy nikt nie wiedział co będzie jutro. „Psy” to cholernie dobrze pomyślana historia sensacyjna i dramat miłosny w jednym, z wyrazistymi jak bon-moty Wałęsy charakterami i upiornie realistycznym obrazem rozpadającej się komuny w tle.

Czytaj dalej

Zły Film: Rewers

Źródło: itv.movie.eu

Nawet Bronisław ziewa na „Rewersie”. Źródło: itv.movie.eu

„Rewers”

Polska, 2009

reż. Borys Lankosz, scen. Andrzej Bart,

wyk. Agata Buzek, Marcin Dorociński, Krystyna Janda

Przyjrzyj mu się. Ale bezstronnie!

Mamy na tym blogu dziwną kategorię – „Formative Films”. Zawsze się trochę bałem tej etykietki, bo budziła ona we mnie lęk, że w pewnym momencie – gdy wylądujemy ze Współautorką na bezrobociu i zabraknie kasy na chodzenie do kina – blog stanie się takim kolejnym filmwebem czy IMDB; miejscem, gdzie będziemy pisać jedynie o starociach, tak żeby się wydawało, że impreza dalej trwa. Oczywiście, to tak pół-żartem pół-serio. Niedawno nastąpiła okoliczność, która pozwala mi zrobić wpis do tej właśnie specjalnej kategorii, stworzonej dla nienajnowszych filmów. „Formative Films” z założenia jest formą oddania czci tym produkcjom, które nas filmowo wychowały i ukształtowały nasz gust. Myliłby się jednak ktoś, gdyby sądził, że będą trafiać tu jedynie DOBRE filmy…

Wróćmy do tych specjalnych okoliczności. W jednym z niedawnych postów, poużywałem sobie trochę na drewniane dialogi w „AmbaSSadzie” czego najdobitniejszym wyrazem dla mnie był tekst: „pokiełbasiło cię?!”. Przez internety przetoczyła się fala oburzenia, która spowodowała, że ponad 70 proc. uprawnionych do głosowania Warszawiaków wolała zostać w domu i wdać się z nami w poważną dyskusję na pewnym portalu społecznościowym.

Wyjaśniając: OK – mea culpa, są ludzie, którzy wciąż mówią „pokiełbasić się” (podobno nawet Współautorka, ale nie wiem, czy należy ją traktować jako reprezentatywną próbę badawczą…), a i ja nie wyjaśniłem dostatecznie jasno, że problemem dialogów w najnowszym filmie Machulskiego są tyleż suche żarty, co zła gra aktorska i brak wyczucia jak się teraz mówi. Słowem – może i to „pokiełbasić” siadłoby, gdyby nie kontekst.

Wracając do awantury na fejsie – czara goryczy się przelała i autorowi poprzedniej recenzji dostało się za wszystkie grzechy, w tym za poprzednie, kontrowersyjne sądy o paru filmach, które zdaniem społeczności internetowej są DOBRE. No i wywołano wilka z lasu, bo padł tytuł „Rewers”, uznawany symbolicznie za moment założycielski tego bloga. Symbolicznie, bo choć nie ma recenzji tego filmu na naszym blogu, to jest to produkcja, która zdaniem autorów tego bloga zasługuje na miano jednej z najbardziej przecenionej w III RP. Pora nadrobić zaległość i jasno wyjaśnić, co naszym zdaniem zasługuje na taką etykietę.

Czytaj dalej

DOBRY film: Perswazje

Persuasion

Wielka Brytania, USA, Francja 1995

reż. Roger Michell, scen. Nick Dear (na podstawie powieści Jane Austen)

wyk. Amanda Root, Ciarán Hinds, Sophie Thompson, Corin Redgrave

„Nie grał pan przypadkiem w Harrym Potterze?”

Jest prawdą powszechnie znaną, że każdy szanujący się brytyjski aktor spełnił przynajmniej jeden z poniższych warunków:

  1. zagrać w filmie z Maggie Smith.
  2. zagrać w adaptacji Jane Austen.
  3. Zagrać w Harrym Potterze lub w Doctorze Who.

Braków w trzecim na razie nie da się nadrobić (choćpewnie za paręnaście lat będzie nowa adaptacja…), z pierwszym trzeba się spieszyć (choć Maggie Smith jest wieczna*), za to zwykle co dwa laty wychodzi jakaś adaptacja Jane Austen lub przynajmniej film biograficzny inspirowany jej życiem.

W „Perswazjach” z 1995 roku**  nie ma Maggie Smith, a z aktorów HP’owskich gra „tylko” brat Dumbledora, Miranda Hopkirk i ciotka Petunia (dla porównania: w „Rozważnej i Romantycznej” mamy z dziewięciu potterowców i dr. House’a). Jest to jednak jedna z lepszych adaptacji*** powieści Jane Austen i po prostu DOBRY film.  Twórcy nie próbują na siłę „zbrontezować” powieści. Nie ma stania na klifie o zachodzie słońca, tylko subtelny romantyzm i ironiczne pokazanie ludzkich wad. Nie ma sztywnych kostiumów i niewygodnych fryzur, aktorzy wyglądają, jakby założyli coś wygodnego. Jak wracają z długiego spaceru są brudni, jak tańczą, to niekoniecznie zgrabnie. Wszyscy grali bez makijażu. Ulice Bath są brudne, nad morzem prawie że śmierdzi rybami. Przy jedzeniu ludzie mlaskają, a na stole bywa bałagan.

Mimo subtelnych komicznych smaczków książka pisana prawie na łożu śmierci, jest najbardziej melancholijnym dziełem Austen, film tak samo. Śmieszy przeglądający się w każdym sztućcu pompatyczny ojciec głównej bohaterki (Corin Redgrave), śmieszy jej siostra-hipochondryczka (Sophie Thompson), która opowiada jak to fatalnie z nią jest zażerając się pasztetem. Jednak melancholia głównej bohaterki — jak również jej stopniowa przemiana — jest świetnie oddana poprzez mistrzowskie dopasowanie muzyki (głównie preludia Chopina i Bach). Świetna równowaga pomięddzy tym, co śmieszne, i tym, co smutne. Film pokazuje dystans Austen do sentymentalizmu i romantyzmu. No i zdaje test Bechdel! I porusza wątki feministyczne (decydowanie o sobie, dominacja mężczyzn w literaturze). No i ten list…

Oczywiście, zawsze polecam przeczytanie książki (zwłaszcza w oryginale — tłumaczenia Jane Austen na polski są nienajlepsze). Jednak film jest świetnym jej uzupełnieniem — a może zachęci kogoś do przeczytania oryginału?

Rybka

*Co ciekawe, sama MS nie zagrała jeszcze w żadnej adaptacji Jane Austen, choć grała w dość okropnej (i nadmiernie sentymentalizującej autorkę, która zawsze stawała po stronie zdrowego rozsądku i nierzadko gorzkiej ironii) „Zakochanej Jane”. Na wyrzekanie na ten film jeszcze przyjdzie czas.

**Nie mylić z koszmarną wersją z 2007 roku, w której zamiast najpiękniejszego listu miłosnego w historii literatury mamy maraton kalek po Bath i najobrzydliwszy pocałunek w historii brytyjskiej telewizji.

***Puryści przeyczepiliby się może tylko do tego, że „zły” bohater nie jest w filmie tak podły jak w książce.

Moim marzeniem jest, by kiedyś wszyscy znani mi faceci założyli coś takiego.

DOBRY film: Tajemniczy ogród

The Secret Garden

Wielka Brytania 1993

reż. Agnieszka Holland, scen. Caroline Thompson (na podstawie powieści Frances Eliza Hodgson Burnett)

wyk. Kate Maberly, Heydon Prowse, Andrew Knott, Maggie Smith

To jest moja ulubiona mina. Wielokrotnie próbowałam ją odtworzyć, ale niestety nie mam w sobie tyle żółci.

Chyba każdy* ma taką książkę (lub, jak w moim przypadku, KSIĄŻKI) do której wraca tak często, że okładka odpada, jest „zaczytana na śmierć”. Nabokov twierdził, że książkę poznaje się najlepiej podczas „kolejnego czytania”, czy też „kolejnych czytań”; za każdym razem (jeśli książka jest DOBRA) odkrywa się w niej coś nowego. Tak też jest z filmami.  Mam kilka kaset VHS (pamiętacie coś takiego?), których nie można już oglądać nie dlatego, że nikt już ani nie sprzedaje, ani nie naprawia odtwarzaczy wideo, lecz dlatego, że były oglądane tak często, że taśma się przetarła i zaczęły występować specyficzne „zebrowate” pofalowania.

„Tajemniczy ogród” Agnieszki Holland, adaptacja jednej z moich ulubionych (i równie często czytanych) książek z dzieciństwa, należy do takich dzieł „wielokrotnego użytku” . Kaseta VHS nie nadawała się do niczego jeszcze długo przed tryumfem płyt wszelakiego rodzaju. Teraz, rzecz jasna, jestem szczęśliwą posiadaczką DVD, a na Spotify w kółko odsłuchuję wspaniałą muzykę do filmu autorstwa Zbigniewa Preisnera. I powieść, i jej adaptacja, miały wielki wpływ na ośmioletnią (i starszą) Rybkę. W podstawówce, niczym Mary, nosiłam warkocze, skakałam na skakance,  jadłam owsiankę, a w trzeciej klasie przez jakiś czas miałam przerażający zwyczaj wiązania sobie nieumiejętnie wstążek we włosach i noszenia sukienek do kolan i marzenia o byciu wysłaną na jakiś czas do garbatego wuja mieszkającego w wielkim domu wśród wrzosowisk.

Teraz też oglądam ten film z zapartym tchem, mimo, że znam go na pamięć (mogę recytować dialogi z pamięci o północy). To nie on się zestarzał, tylko ewentualnie ja — z przerażeniem odkryłam, że Laura Crossley grająca służącą Martę podczas kręcenia filmu miała tylko piętnaście lat, czyli osiem lat mniej niż ja teraz, a ja ją zawsze miałam za „dorosłą”. Tantrum odstawiane przez Colina – Heydona Prowse’a (który niestety nie grał w innych filmach) są tak cudownie realistyczne, w ogóle dzieci tu grają fenomenalnie.

Cóż, to jest (obok „Gwiezdnych Wojen” i „Matyldy”) najważniejszy film mojego dzieciństwa — jaki jest Wasz?

Rybka

*Niedawno Współautor wyraził wielkie zdumienie tym, że ja wielokrotnie czytam te same książki i oglądam te same filmy. Ja byłam zdziwiona, że on uważa to za coś dziwnego.

Maggie Smith chyba założyła się z kimś, że zagra w jakiejś adaptacji KAŻDEJ klasycznej powieści brytyjskiej. Poza tym chyba podpisała jakąś umowę z diabłem, bo od ponad dwudziestu lat wygląda tak samo. 

DOBRY film: Zabity na śmierć

„Murder by death”

USA, 1976

reż. Robert Moore

Truman Capote, Maggie Smith, David Niven, Peter Sellers , Alec Guiness i tłum innych gwiazd

Nadszedł czas na kolejny film z serii „formative films”. Można tu zobaczyć gromadę DOBRYCH aktorów (Bond z parodystycznego „Casino Royale”, Columbo, McGonagall/ta stara z Downton Abbey, Obi-Wana/Smileya, Ogrodnika z „Being There” i innych), którzy sprawiają, że film, który spokojnie mógłby być bardzo ZŁY jest bardzo DOBRY.

Fabuła jest prosta: bogaty szaleniec (Capote) zaprasza wszystkich najlepszych detektywów znanych widzom/czytelnikom z powieści detektywistycznych do swojego dziwnego domostwa i więzi ich tam by rozwiązali morderstwo, którego jeszcze nie dokonano. I, jak wiadomo, dochodzi do szeregu zabawnych dialogów, pomyłek, incydentów itp.

Szczególnie warto zwrócić uwagę na Petera Sellersa grającego Chińskiego detektywa Williego Wanga*, czyli niezbyt poprawnego politycznie jak na dzisiejsze czasy alter ego Charliego Changa, oraz na Obi-Wana  Aleca Guinessa grającego ślepego lokaja Bensonmuma.

Jak odłączy się fatalne tłumaczenie jest to świetny film na odprężenie i odmóżdżenie się po długim dniu. Przez ostatnie piętnaście lat widziałam ten film przynajmniej dwadzieścia razy i dalej mnie bawi.

Film ten też ma element edukacyjny:

"Talking cow"

Bohater grany przez Trumana Capote (zarówno jako Twain, jak i jako „gadająca krowa” zwraca uwagę na wymowę dwóch cudzoziemców — Belga nazwiskiem Perrier i Chińczyka nazwiskiem Wang. Jako dorywcza nauczycielka angielskiego, często muszę się powstrzymywać od cytowania tego filmu kiedy moi uczniowie popełniają podobne błędy.

Rybka

*Wang, Dicky i tym podobne infantylne żarty falliczne w tym filmie doprawdy śmieszą. Nawet, jeśli jesteśmy na początku trochę zgorszeni, że to profesor McGonagall je wypowiada, i to w dodatku ruda!

Why would anybody steal a dead naked body?

Starsza pani znika: (bardzo) DOBRY film

„The Lady Vanishes”

Wielka Brytania 1938

reż. Alfred Hitchcock

Margaret Lockwood, Dame May Whitty, Michael Redgrave

(Postanowiliśmy wprowadzić nową kategorię na naszej stronie: „formative films”. Zamierzamy pisać tu o filmach, zarówno tych ZŁYCH jak i DOBRYCH, które od naszych pacholęcych lat kształtowały lub spaczały nam psychikę, które z przeróżnych powodów miały na nas wielki wpływ. Będą to filmy, do których wracamy często, oraz takie, które miały na nas tak dramatyczny wpływ, że już nie jesteśmy w stanie ich oglądać…)

Skoro Hitchcock w kinach, rozpoczynamy naszą nową serię filmem samego Sir Alfreda, „The Lady Vanishes” (1938). Film ten jest już w public domain, można go obejrzeć lub ściągnąć tu. Ja kupiłam płytkę DVD o znacznie lepszej jakości za jakieś 8zł.

Wróciłam dziś do domu po obejrzeniu ZŁEGO kryminału, którego tytułu nawet nie pamiętam. Nie zamierzam sięnad nim rozwodzić, za niedługo wyzłośliwiać się będzie na jego temat Słoń, ale miałam niedobór DOBREGO dreszczowca. Zaparzyłam herbatę, zrobiłam sobie grzanki, wsadziłam do odtwarzacza* DVD ze „Starszą panią…” i życie nabrało sensu.

Nie chcę Was wprowadzać w błąd twierdząc, że ten „wczesny Hitchcock” to thriller. JEST tu i thriller, i komedia sytuacyjna, film szpiegowski, film akcji  i elementy komedii romantycznej. Są wspaniałe dialogi i bon moty („I never think you should judge any country by its politics. After all, we English are quite honest by nature, aren’t we?„), a mimo pozornie rozwlekłego początku (główną bohaterkę poznajemy w piętnastej minucie filmu, bohatera w dwudziestej). wszystkie detale mają znaczenie i budowane jest w końcu takie napięcie, że dla mnie, któram ten film widziała tyle razy, że brakuje mi do wyliczenia wszystkich palców (i rąk i stóp), staje się chwilami nie do wytrzymania i, jeśli oglądam ten film „na wieczór” to przewijam bo nie mogę tego znieść, a potem się cofam, bo nie chcę tego stracić i potem boję się zasnąć**.

Akcja rozpoczyna się w alpejskim pensjonacie w nieistniejącym środkowoeuropejskim państwie o nazwie „Bandrika”. Taka niby-Austria, niby-zitalianizowani-Słowianie, czyli, powiedzmy Słowenia. Sytuacja polityczna nieciekawa, Anglicy wracają do domu. Nawet spokojne miasteczko , mimo licznych grajków i rozchichotanych angielskich panien i ogólnej „lekkości” dziejących się tam scen, kryje w sobie ciemne tajemnice… Zwróćcie specjalną uwagęna muzykę. Poza wszystkim innym, bohater Redgrave’a bada folklor bandrikański, a refren tamtejszej chłopskiej pieśni weselnej do złudzenia brzmi jak…Mazurek Dąbrowskiego! Czyżby Polski akcent? W końcu w filmie jest mowa o „tajnym pakcie pomiędzy dwoma europejskimi państwami”! Tylko skąd, do licha, Hitchcock miałby wiedzieć o prawdziwym pakcie w 1938 roku? Węszę konspirację! 😀 Jak bohaterowie wchodzą do pociągu napięcie rośnie, pozornie opadając co jakiś czas, a bohaterowie, nawet ci, którzy dotychczas byli postaciami wyłącznie komicznymi muszą odnaleźć się w jakże „nieangielskich” klimatach, choć film nigdy nie traci uroczego humoru i „przymrużenia oka”.

Pierwszy raz ten film widziałam w trzeciej klasie podstawówki. Od tego czasu widziałam go wielokrotnie.Mimo, że pochodzi sprzed II wojny światowej, nigdy się dla mnie nie zestarzał. To ja rosłam z nim. Dzięki swojemu mistrzowskiemu pomieszaniu śmiesznego ze strasznym będzie dalej śmieszył i trzymał w napięciu za kolejne siedemdziesiąt pięć lat*.

Rybka

*Who are we kidding, płytka już od dawna tam była…

**Może troszeczkę przesadziłam, ale kiedy pozornie nic się nie dzieje, ale jest i tak strasznie i nie wiadomo co będzie, kto wariuje, a kto nie, i co się właściwie stało, co będzie, kto przeżyje, kto nie… to jest stresujące, nie śmiejcie się ze mnie…

***Warto zauważyć, że mimo swego wieku, film ten zdaje (znacznie lepiej niż wiele nowych filmów) test Bechdel.

Jak moja recenzja Was nie przekona do obejrzenia tego filmu, to może skuszą Was te króliki.